Wat is on-chain staking?

Wat is on-chain staking?

Stel je voor dat je een deel van je digitale schatten ergens ‘vastzet’ om een grotere schat te laten groeien. Dat is in essentie wat on-chain staking inhoudt. Maar in de wereld van cryptocurrencies gaat het om meer dan alleen een spaarpot. Het is een cruciaal mechanisme dat veel van de moderne blockchaintechnologie draaiende houdt en veiliger maakt.

Binnen het universum van cryptocurrencies zijn er verschillende manieren om je digitale activa te laten werken. Naast het simpelweg bewaren ervan, of actief handelen, biedt staking een passieve manier om inkomen te genereren. On-chain staking is hierbij de meest directe en fundamentele vorm.

Je kunt on-chain staking zien als een stem uitbrengen in het bestuur van een blockchain. Door je cryptocurrencies te ‘staken’, geef je aan dat je gelooft in het netwerk en bereid bent bij te dragen aan de veiligheid en werking ervan. Als dank voor deze bijdrage, ontvang je beloningen. Dit proces is niet beperkt door de grenzen van een enkele exchange; het is een directe interactie met de blockchain zelf.

Het Fundament van Proof-of-Stake

Om on-chain staking te begrijpen, moeten we eerst kennis maken met het concept van Proof-of-Stake (PoS). Dit is een consensusmechanisme dat blockchainnetwerken gebruiken om transacties te valideren en nieuwe blokken aan de ketting toe te voegen. Denk aan PoS als een gedecentraliseerde jury die beslist over de geldigheid van transacties.

Hoe Proof-of-Stake Werkt

In tegenstelling tot oudere mechanismen zoals Proof-of-Work (PoW), waar ‘miners’ zeer krachtige computers gebruiken om complexe wiskundige problemen op te lossen om blokken te creëren (een beetje zoals het winnen van de loterij door heel veel loten te kopen), gebruikt Proof-of-Stake een ander principe. Hier worden deelnemers geselecteerd om transacties te valideren op basis van het aantal cryptocurrency tokens dat ze ‘staken’. Hoe meer tokens je vastzet, hoe groter je kans om geselecteerd te worden als validator en dus ook hoe groter de potentiële beloning.

On-chain Staking: Directe Participatie

Wanneer we het hebben over on-chain staking, bedoelen we de kernactiviteit van het direct vastzetten van je cryptocurrencies op de blockchain zelf. Je bent dan geen ’toeschouwer’ meer, maar een actief deelnemer die bijdraagt aan het ecosysteem.

Het Proces van Validators

In een Proof-of-Stake netwerk zijn er specifieke deelnemers die we validators noemen. Deze validators zijn verantwoordelijk voor het bevestigen van transacties en het maken van nieuwe blokken. Om als validator te mogen opereren, moeten zij een aanzienlijke hoeveelheid van de native cryptocurrency van het netwerk ‘staken’ als onderpand. Dit onderpand dient als garantie dat de validator te goeder trouw zal handelen. Als een validator probeert te frauderen, kan een deel van zijn gestakete tokens worden ingehouden, een proces dat bekend staat als ‘slashing’.

Solo Staking vs. Gedelegeerd Staken

• Solo Staking: Dit is de meest directe vorm van on-chain staking. Je stelt je eigen node op en beheert zelf je gestakete activa. Voor sommige blockchains, zoals Ethereum, vereist solo staking een aanzienlijke hoeveelheid tokens (bijvoorbeeld 32 ETH). Dit geeft je volledige controle, maar brengt ook meer technische verantwoordelijkheid met zich mee.
• Gedelegeerd Staken: Bij gedelegeerd staken geef je jouw tokens aan een bestaande validator. Je delegeert je ‘stemkracht’ aan hen. Zij beheren de node en het technische aspect, terwijl jij toch inkomsten genereert. Dit is een toegankelijkere optie voor veel gebruikers die niet de technische kennis of de hoeveelheid tokens hebben voor solo staking. De beloningen worden doorgaans verdeeld tussen de validator en de deelnemers die aan hen gedelegeerd hebben.

De Rol van Smart Contracts

Bij on-chain staking spelen smart contracts een cruciale rol. Dit zijn geautomatiseerde contracten die op de blockchain zijn geschreven en uitgevoerd worden wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Wanneer je je tokens inzet voor staking, worden ze vaak vergrendeld binnen een smart contract. Dit contract zorgt ervoor dat de tokens veilig worden bewaard totdat ze weer vrijkomen, en dat de beloningen correct worden uitgekeerd op basis van de vooraf ingestelde regels van het protocol.

Beloningen en Risico’s van On-chain Staking

Net als bij elke investering, zijn er zowel potentiële voordelen als risico’s verbonden aan on-chain staking. Het is cruciaal om deze af te wegen voordat je besluit deel te nemen.

Potentiële Beloningen

De primaire drijfveer voor on-chain staking is het verdienen van passief inkomen. De beloningen worden meestal uitgekeerd in de native cryptocurrency van het netwerk. Deze beloningen zijn grofweg:

• Vergoeding voor het beveiligen van het netwerk: Validators worden beloond voor hun bijdrage aan de veiligheid en decentralisatie van het netwerk. Dit is vergelijkbaar met hoe een bank rente betaalt voor het bewaren van je geld, maar dan in een gedecentraliseerde context.
• Inflatoire uitkering: Sommige protocollen gebruiken stakingbeloningen ook als een manier om nieuwe tokens te introduceren in het ecosysteem. Dit kan helpen om transacties aan te moedigen en het netwerk levend te houden.
• Transactiekosten: Validators kunnen ook een deel van de transactiekosten die op het netwerk worden gegenereerd, ontvangen.

Factoren die Beloningen Beïnvloeden

• APY/APR: De Annual Percentage Yield (APY) of Annual Percentage Rate (APR) geeft aan hoeveel rendement je op jaarbasis kunt verwachten. Dit percentage kan variëren afhankelijk van het specifieke cryptocurrency, de algehele netwerkactiviteit en het aantal tokens dat gestaked is.
• Netwerkbelasting: Hoe meer transacties er plaatsvinden op het netwerk, hoe hoger de transactiekosten en dus potentieel ook de stakingsbeloningen.
• Aantal Validators: Als er veel validators zijn, worden de beloningen over meer deelnemers verdeeld, wat de individuele beloningen kan verlagen.

Potentiële Risico’s

• Slashing: Zoals eerder genoemd, kunnen validators die zich misdragen (bijvoorbeeld door dubbele uitgaven te proberen of offline te gaan) worden bestraft door middel van ‘slashing’. Dit betekent dat een deel van hun gestakete activa wordt ingenomen. Hoewel dit een beveiligingsmaatregel is, kan het leiden tot verlies van kapitaal voor de staker als de validator in kwestie slecht presteert.
• Lockup Periodes: Vaak zijn je gestakte tokens voor een bepaalde periode vergrendeld. Dit betekent dat je er niet direct bij kunt als je ze wilt verkopen, bijvoorbeeld bij een prijsdaling. De lengte van deze lockup periodes kan sterk variëren per cryptocurrency en protocol.
• Volatiliteit van de Prijs: De waarde van de cryptocurrency die je staket, kan fluctueren. Zelfs als je extra tokens verdient, kan de totale waarde van je investering dalen als de prijs van de onderliggende cryptocurrency sterk daalt.
• Technische Risico’s: Bij solo staking kunnen er technische problemen optreden met je node, zoals downtime, die je in aanmerking komende beloningen kunnen beïnvloeden of zelfs tot slashing kunnen leiden.

Innovaties in On-chain Staking

De wereld van cryptocurrency is voortdurend in ontwikkeling, en dat geldt ook voor staking. Nieuwe technologieën en concepten worden geïntroduceerd om staking toegankelijker, flexibeler en effectiever te maken.

Liquid Staking: Flexibiliteit Vergroot

Een van de meest significante ontwikkelingen is liquid staking. In plaats van je tokens simpelweg te vergrendelen, ontvang je bij liquid staking een ‘liquid staking token’ (LST) als een soort bewijs van je gestakete activa. Dit LST vertegenwoordigt de waarde van je oorspronkelijke gestakte crypto, plus de verdiende beloningen.

Hoe Liquid Staking Werkt

Stel je voor dat je Ether (ETH) staket. Normaal gesproken zou dit betekenen dat je ETH vaststaat en niet direct beschikbaar is voor andere activiteiten. Met liquid staking zet je je ETH in bij een protocol dat daarvoor een LST uitgift, bijvoorbeeld stETH. Dit stETH kun je vervolgens wel weer gebruiken in het bredere DeFi (Decentralized Finance) ecosysteem. Je kunt het verhandelen, gebruiken als onderpand voor leningen, of andere financiële strategieën mee uitvoeren, terwijl je nog steeds de stakingbeloningen van je oorspronkelijke ETH binnenhaalt.

Risico’s en Overwegingen bij Liquid Staking

Hoewel liquid staking veel flexibiliteit biedt, brengt het ook eigen risico’s met zich mee:

• De-pegging Risico: Het LST kan in waarde afwijken van de onderliggende cryptocurrency. Dit kan gebeuren door marktmanipulatie, technische problemen met het liquid staking protocol, of een algemeen wantrouwen in het protocol.
• Smart Contract Risico’s: Het liquid staking protocol zelf maakt gebruik van smart contracts, die vatbaar kunnen zijn voor hacks of fouten.
• Verhoogde Complexiteit: Het beheren van zowel de originele tokens als de LSTs kan complexer zijn en vereist een beter begrip van de onderliggende mechanismen.

Restaking: Meerdere Netwerken Beveiligen

Een andere opkomende trend is restaking. Dit concept, populair geworden door protocollen zoals EigenLayer, stelt stakers in staat om dezelfde activa die ze al staken op de ene blockchain, opnieuw in te zetten om de beveiliging van andere, nieuwere of minder gedecentraliseerde blockchains te ondersteunen.

Het Concept van Restaking

Zie het als het uitlenen van je beveiligingskracht. Je bestaande ETH staking levert je al beloningen op en beveiligt Ethereum. Met restaking kun je diezelfde ETH, of in ieder geval de zekerheid die je staking biedt, gebruiken om ook bijvoorbeeld een nieuw blockchain ecosysteem te beschermen. In ruil daarvoor ontvang je extra beloningen. Dit creëert een win-win situatie: nieuwe protocollen krijgen direct een sterke beveiligingslaag, en stakers kunnen hun potentiële rendement verhogen.

Hoe Kun Je Concreet Beginnen met On-chain Staking?

Stel, je bent geïnteresseerd geraakt in on-chain staking. Hoe pak je dit aan? Er zijn verschillende wegen die je kunt bewandelen, elk met zijn eigen voor en nadelen.

Keuzes voor Staking Platformen

De manier waarop je stake hangt grotendeels af van je technische kennis, de hoeveelheid cryptocurrency die je wilt staken, en je vooraf gespecificeerde risicotolerantie.

Exchange Staking

Sommige gerenommeerde cryptocurrency exchanges, die vaak beschikken over een Europese MiCA licentie en lokale registraties zoals bij de DNB, bieden ook stakingdiensten aan. Platforms zoals Bitvavo, Bybit EU en OKX zijn voorbeelden van exchanges die een breed scala aan cryptocurrencies aanbieden voor staking.

• Bitvavo: Wordt geprezen om het grote aantal cryptocurrencies (meer dan 440) en opties voor staking (meer dan 70), de bescherming van €100K op accounts, lage maximaal 0.25% fees, en een grote gebruikersbasis van meer dan 2.3 miljoen. Betalingen via iDEAL, Wero, Bancontact en PayPal zijn mogelijk. Nieuwe gebruikers kunnen profiteren van een bonus van €10 gratis crypto op een investering van €10, plus €10.000 aan commissievrij handelen.
• OKX: Biedt meer dan 150 cryptocurrencies, heeft een MiCA licentie (Malta) en DNB registratie, en een wereldwijde gebruikersbasis van 50 miljoen. De transactiekosten zijn maximaal 0.25%. Uniek is de Web3 wallet met toegang tot meer dan 200.000 tokens, en de mogelijkheid tot Earn-opbrengsten tot 40% op on-chain producten. Betalingen kunnen via iDEAL, Bancontact en Wero.
• Bybit EU: Richt zich op meer dan 140 cryptocurrencies met een MiCA licentie (Oostenrijk) en separate EU orderbooks. De maximale kosten zijn 0.25%. Hun Earn-aanbod kan oplopen tot 15% APY, met de restrictie dat futures in de EU verboden zijn. Betalingen zijn mogelijk via iDEAL, Wero, Bancontact en creditcard. Bonussen omvatten 10% korting op transactiekosten en $40 crypto credit, daarnaast is er de Bybit Card.

Bij het kiezen van een exchange voor staking, let op factoren zoals het aantal aangeboden cryptocurrencies, staking opties, beveiligingsmaatregelen, kosten, en beschikbare betalingsmethoden. De aanwezigheid van een MiCA licentie en lokale registraties kunnen een indicatie zijn van naleving van Europese regelgeving.

Protocol Staking (Direct)

Dit is de meest directe vorm van on-chain staking en vereist vaak meer technische kennis. Je interacteert direct met het smart contract van de cryptocurrency die je wilt staken. Zoals eerder genoemd, kan dit ook solo staking betekenen, waarbij je je eigen node opzet. Dit geeft maximale controle, maar ook de grootste verantwoordelijkheid en potentieel hogere drempels qua benodigde kennis en middelen. Dit is de weg voor de echte enthousiastelingen die diep in het protocol willen duiken.

DeFi Staking Pools

Staking pools combineren de tokens van meerdere gebruikers om samen voldoende middelen te verzamelen om deel te kunnen nemen aan staking, vaak als een groep validators. Dit is een vorm van gedelegeerd staken waarbij het beheer van de pool vaak uitbesteed wordt aan ervaren partijen. Dit is een goede middenweg voor degenen die niet de technische vaardigheden voor solo staking hebben, maar wel meer controle willen dan bij een gecentraliseerde exchange.

Toekomst van On-chain Staking

De ontwikkelingen op het gebied van on-chain staking gaan razendsnel. We zien een trend naar verdere professionalisering en integratie in het bredere financiële landschap.

Instituionele Adoptie en Regelgeving

Met de groeiende acceptatie van cryptocurrency door instellingen, verwachten we dat de regelgeving rondom staking duidelijker zal worden. In 2026 wordt verwacht dat er meer concrete regelkaders komen, zoals die voor klanttoestemming voor stakingdiensten, activascheiden, en limieten voor niet-effecten activa. Dit kan leiden tot een meer volwassen en stabiele markt voor blockchainhandel en staking.

Nieuwe Staking Mechanisme

Technologieën zoals Distributed Validator Technology (DVT) zullen de veerkracht van staking vergroten, doordat de controle over validators wordt verdeeld over meerdere partijen. Restaking, zoals reeds besproken, zal de efficiëntie verhogen door het hergebruik van beveiligingsmiddelen. Ook de integratie van stakingprincipes in governance modellen zal waarschijnlijk toenemen, waarbij gestakete tokens ook stemrecht geven binnen het protocol.

Conclusie: Een Belangrijk Onderdeel van het Blockchain Ecosysteem

On-chain staking is meer dan een manier om extra cryptocurrency te verdienen. Het is een essentieel mechanisme dat de veiligheid, decentralisatie en functionaliteit van talloze blockchainnetwerken waarborgt. Of je nu een ervaren gebruiker bent die solo staket, of iemand die de voorkeur geeft aan de eenvoud van een exchange, on-chain staking biedt een fascinerende manier om deel te nemen aan de evoluerende wereld van digitale activa. Met de voortdurende innovatie en de verwachte verdere regulering, blijft on-chain staking een belangrijk onderwerp om in de gaten te houden in de crypto space. Het is een manier om niet alleen je middelen te laten groeien, maar ook actief bij te dragen aan de toekomst van gedecentraliseerde technologie.

FAQs

Wat is on-chain staking?

On-chain staking is het proces waarbij cryptocurrency direct op de blockchain wordt vastgezet om het netwerk te ondersteunen en beloningen te verdienen. Dit gebeurt via slimme contracten zonder tussenkomst van derden.

Hoe werkt on-chain staking?

Bij on-chain staking zet je je tokens vast in een slim contract op de blockchain. Deze tokens worden gebruikt om transacties te valideren en het netwerk te beveiligen. In ruil daarvoor ontvang je stakingbeloningen.

Welke cryptocurrencies ondersteunen on-chain staking?

Veel proof-of-stake (PoS) en aanverwante blockchains ondersteunen on-chain staking, zoals Ethereum 2.0, Cardano, Polkadot en Tezos.

Wat zijn de voordelen van on-chain staking?

Voordelen zijn onder andere het verdienen van passief inkomen, het bijdragen aan netwerkbeveiliging en transparantie doordat alles op de blockchain wordt vastgelegd.

Zijn er risico’s verbonden aan on-chain staking?

Ja, risico’s zijn onder meer het vastzetten van tokens voor een bepaalde periode, mogelijke waardevermindering van de gestakete tokens en technische risico’s zoals bugs in slimme contracten.